Qeni- kafsha e parë e zbutur nga njeriu

Qeni- kafsha e parë e zbutur nga njeriu

211
0

Kafsha e parë e zbutur me të cilën njerëzit zhvilluan marrëdhënie të ngushta ishte qeni , por deri më sot dihet pak për parahistorinë dhe marrëdhëniet e saj me njerëzit.

Një studim i ri ndërkombëtar shkencor –  na informon për të kaluarën e largët të qenve, në sajë të analizës së 27 gjenomeve antikë të “miqve tanë më të mirë”, të cilat datojnë nga 100 deri në 11,000 vjet më parë dhe vijnë nga pjesë të ndryshme të Evropa, Lindja e Mesme dhe Siberia.

Ndër të tjera, zbulohet se menjëherë pas epokës së fundit të akullit, 11,000 vjet më parë ,qentë ishin ndarë tashmë në të paktën pesë raca kryesore, në një kohë kur ndoshta asnjë kafshë tjetër nuk ishte zbutur ende.

Kjo tregon se larmia aktuale e qenve ka një rrjedhë të gjatë evolucionare gjatë epokës së akullit, kur njerëzit ishin akoma gjuetar.

Në kohën që akulli tërhiqej, qentë ishin përhapur tashmë në hemisferën veriore.

Analiza archaiogenetiki , më i madh deri më sot në botë, e udhëhequr nga Anders Bergstrom Instituti Laboratory Ancient Genomics Francis Crick të Londrës, i cili u botua në revistën «Shkenca» , zbulon një trashëgimi komplekse gjenetike dhe marrëdhëniet e qenve me njerëzit.

Duke krahasuar gjenomet e lashta me ato të qenve modernë, shkencëtarët arritën në përfundimin se të gjithë qentë duket se ndajnë një trashëgimi të përbashkët, që do të thotë se ata ishin zbutur vetëm nga një popullsi ujqish.

Ata gjithashtu zbuluan se kishte transferim të kufizuar të gjeneve nga ujqërit tek qentë pas zbutjes së këtyre të fundit , por mjaft rrjedhje të konsiderueshme gjenesh nga qentë tek ujqërit.

Data e saktë dhe vendndodhja gjeografike e qenve të parë të zbutur mbeten të panjohura ose objekt i polemikave shkencore.

Të dhënat e reja gjenetike tregojnë se 11,000 vjet më parë tashmë kishin diversifikuar dhe përhapur globalisht pesë raca kryesore të dallueshme të qenve .

Saktësisht se si ndodhi kjo zgjatje e qenve (në mënyrë të pavarur ose me ndihmën e njerëzve që migronin) është e panjohur.

Sidoqoftë, studimi i ri konfirmon se qentë kanë pasur një marrëdhënie të ngushtë me njerëzit për mijëra vjet., shpesh duke ndjekur një evolucion paralel, madje edhe në ADN-në e tyre (p.sh. përshtatje të ngjashme të njerëzve dhe qenve me aftësinë e tyre metabolike).

Pasi u shfaqën racat e ndryshme, për 10,000 vjet shpesh ishin përzierja e qenve në shumë pjesë të Euroazisë.

Analiza gjenetike vlerëson se rreth gjysma e qenve të Evropës vijnë nga Lindja e Mesme Paleolitike dhe gjysma tjetër nga Siberia .

Kur fermerët e parë filluan të lëviznin masivisht në Perëndim, ata shpesh – por jo gjithmonë – i sillnin qentë e tyre me vete.